Zapytanie - nie umiem wydumać

Mam problem z wymyśleniem pewnego zapytania. Otóż chce żeby pobierało ono liste pola1 z tabeli1 ale omijając te pola1 które są zapisane w tabeli2 w której pole2!=(zmienna);

Wiem że trudno to zrozumieć ale nie mam pojęcia jak łatwiej to napisać.

Budowa tabel: Tabela1 pole1 <inne jakies tam pola>

Tabela2 pole1 pole2

No i problem z innym zapytaniem.... Mając zapytanie INSERT cośtam gdzieśtam chciałbym od razu pobrać id tego nowego rekordu. Da się tak?

Pierwsze zapytanie: (sprawdzone w IBExpert, ale mysle ze MySQL tez polknie :-)

select t.pole1
 from tabela1 t, tabela2 s
where
 t.pole1=s.pole1
 and s.pole2<>(zmienna);

Co do drugiego zapytania - nie wydaje mi sie zeby to bylo mozliwe.

ad.2. a jednak jest to mozliwe :D

mysql_insert_id();

funkcja zwraca id ostatniego wstawionego rekordu. nie wiem jak ona dziala gdy w tabeli nie ma pola ID ktore jest podstawowe, ale gdy takowe jest, to funkcja dziala na 100%

mysle ze tak funkcja zwraca po prostu POLE PODSTAWOWE rekordu z tabeli, do ktorej ostatnio bylo cos wstawiane, ale tu moge sie mylic

"SELECT last_insert_id() FROM [tabela]"; u mnie zawsze to dzialalo...

A co do 1 to nie wiem jak na chwile obecna